Bazı insanlar için “Hayır” diyebilmek çok kolay olabilir ama aslında hayır demeyi bilmek gerçekten önemli bir meziyettir.

Şahsen kişisel gelişim adına araştırmaya ve okumaya başladığım yıllarda en büyük eksiğimin “Hayır Demeyi Bilmek” olduğunu farketmiştim. Şu ana kadar sırf iyi niyetimden ve hayır diyemediğimden dolayı birçok kişiyi isteyerek ya da istemeyerek kırdım, birçok işte istediğim başarılı sonuçlar elde edemedim ve hayal kırıklığı yaşadım.

Bazen çok yoğun iş ve özel hayat temposunda, stresin her geçen gün arttığı günümüzde, sırf nezaketen ve karşımızdaki insanı kırmamak için Evet demektense Hayır diyebilmek ileride doğacak sorunların baştan çözümü olabilir.

Neden Hayır Demeyi Bilmelisiniz?

• “Evet”, Her Zaman Doğru Cevap Değildir: Zaten yoğun ve stresli yaşamınıza yapmak istemediğiniz bir görevi daha eklemek aslında elinizdeki işlere de zarar verebilir. Fazla yoğunluk ve stres sağlınızı tehdit edebilir.
• Hayır Diyerek Kendinize Vakit Ayırın: Aslında hiç ilginizi çekmeyen ama sırf hayır diyemediğiniz için katıldığınız sosyal aktiviteleri, toplantıları, gönüllü projeleri, şirket aktivitilerini bir an düşünün. Vaktiniz herşeyden daha değerli. Hayır diyerek kendinize ve ailenize daha çok vakit ayırın.
• Başkalarına Fırsat Verin: Belki çevrenizde mecburen evet diyeceğiniz bu iş ya da aktivite için görevlendirebileceğiniz insanlar var ama herşeye evet demek zorunda hissetmeniz, çevrenizdeki bu insanları görmezden gelmenize neden olabilir. Çevrenizdeki insanlara fırsat vererek hayır demekten de kurtulmuş olabilirsiniz.

Ne Zaman Hayır Demelisiniz?

Bazen önemli fırsatlar karşınıza beklenmedik anlarda çıkar. Bu hem iş hayatı hem de özel hayat için geçerlidir. Pozitif dengenizi sağlayarak doğru fırsatlara evet, ancak gereksiz olanlara hayır demeyi bilmek çok önemlidir. En önemli sorulardan birisi de ne zaman hayır demeliyim sorusudur.

• Vakit Faktörü: Yeni bir işe, projeye ya da aktiviteye evet demeden önce ne kadar vaktinizi alacağını iyi düşünün. Eğer bu işi doğru yapmanız için gerekli vakti ayıramayacaksanız hayır demek için en önemli nedeni buldunuz bile.
• Stres Faktörü: Bu yeni proje ne kadar stresli bir proje. Hali hazırda elinizde stresli ne gibi işler var? Stres dengesini çok iyi kurmadığınız zaman hayatta başarısız olursunuz. Bazen maddi ya da manevi daha az geri getirisi olsa da stresi az işlere önem vermek gerekir. Eğer size gereğinden fazla stres yükleyecek bir proje ise hayır demek için doğru zaman olabilir.
• İstek Faktörü: İsteksiz yapılan iş her ne olursa olsun çok başarılı olamaz. Gönüllü bir aktivite dahi olsa eğer isteksiz iseniz hayır demeyi bilin. İsteyerek yapabileceğiniz onlarca başka gönüllü aktiviteler sizi bekliyor olacak. Ya da patronunuz sizin yapmanızı istediği bir proje teklif etti, ancak hiçbir ilgi ve isteğiniz yok. Bu durumda evet demektense, şirkette bu projeyi daha istekli yapacağını düşündüğünüz bir arkadaşınızı tavsiye edin ve nedenini patronunuza dürüstçe açıklayın. İsteksizce evet demektense hayır demeyi bilin.
• Sorumluluk Faktörü: Elinizdeki sorumlulukları gözden geçirin. Bitirmeniz gereken projeler, belki çocuklarınızın hafta sonu sosyal aktiviteleri, iş seyahatleri derken yeni bir sorumluluk daha almaya gücünüz var mı? Eğer daha fazla sorumluluk sorun yaratacaksa hayır demek için en doğru zaman budur.
• Süre İsteyin: Bazen size yöneltilen sorunun cevabını hemen vermek zor olabilir. O nedenle yukarda bahsettiğimiz bütün faktörleri sakin bir şekilde değerlendirip en doğru kararı verebilmek için süre isteyin. O an evet demektense cevabınızı en kısa sürede bildireceğinizi iletin ve acele verilecek yanlış bir karardan kurtulun.

Nasıl Hayır Denir?

Neden ve ne zaman hayır demeniz gerektiğini artık biliyorsunuz. Şimdi sıra en zor kısma geldi. Nasıl Hayır Denir?

• Direk ve açıkça hayır demek: Bazen en doğru yöntem hiçbir bahane yaratmadan, direk ve açık olarak hayır demektir. Eğer bir ya da birçok nedenden dolayı sizin için en doğru cevap hayır ise, hiçbir özür sunmadan, dürüstçe ve açık olarak hayır demelisiniz.
• Yavaş yavaş ve açıklayarak hayır demek: Bazı durumlarda isteseniz bile evet demeniz sizin için yanlış olacağı için, isteğinizi belirterek ancak nedenlerini açıklayarak, karşı tarafı da elinizden geldiğince kırmadan hayır demeyi bilin. Özellikle iş hayatında direk ve açıkça hayır demenin zor olacağı birçok durumla karşılaşıyoruz hergün. Bu nedenle sakin bir şekilde size göre nedenlerini açıklayarak ve karşı tarafı kırmamaya çalışarak hayır demeyi bilin.

Hayatınız boyunca karşınızdaki insanları kırmamak için evet demeye alıştığınız için hayır diyebilmek ilk başlarda kolay olmayacak. Ancak evet ya da hayır demeden önce bu yazıdaki nedenleri çok iyi değerlendirip daha az stresli ve daha çok başarılarla dolu bir yaşam için hayır demeyi öğrenmek dışında bir şansınız yok.

Kendinizi suçlu hissetmeden, doğru olduğuna inandığınız her durumda, kolaylıkla hayır diyebilmeniz dileği ile.

Not ve Kaynak: Bu yazıda Mayo Clinic tarafından yayınlanan bu makaleden alıntılar bulunmaktadır.

Kendi dallarında başarılı olmuş işadamlarının ve girişimcilerin otobiyografilerini, röportajlarını ve hikayelerini okumak sadece kişisel gelişim anlamında değil, kişisel motivasyon anlamında da bana büyük fayda sağladı.

Önceleri internetin henüz çok yeni olmasından dolayı kaynak sıkıntımı zorluklarla bulduğum kitaplarla çözdüm. Daha sonra internette birçok kaynağa ücretsiz ulaşmanın verdiği keyifle dünyada sözü geçen binlerce girişimci, işadamı ve şirketin hikayelerini okudum.

Ancak eksikliğini her zaman gördüğüm bir konu gençlerin başarı hikayeleri idi. Özellikle Türkiye’de başarılı gençler neler yapmışlar, hedefleri neler gibi soruların cevaplarını onların penceresinden duymak benim için her zaman önemliydi.

Geçenlerde Başarılı Gençler adlı bir websitesi çıktı karşıma. Başarılı Türk gençleri ile yapılan röportajların ve köşe yazılarının olduğu bu site çok ilgimi çekti. Hazırlayan arkadaşlara binbir teşekkürler.

Birçok gelen talebe ve isteğe rağmen ben burada hiçbir sitenin reklamını yapmadım şu ana kadar. Başarılı Gençler sitesinden böyle bir talep gelmedi ve hatta arkasındaki kişileri tanımıyorum, ancak böyle başarılı bir projeyi sizlerle de paylaşmazsam olmazdı.

BasariliGencler.com sitesinin Facebook Gurubundaki tanıtım yazısı:

7 Nisan 2008′de yayın hayatına başlayan ve ‘röportaj kitabı projesinin’ web yayını olan basariligencler.com kendi alanında başarılı gençlerimizin röportajlarının
yer alacağı platformdur.

Başarılı gençlerle yapacağımız röportajlarla onları yakından tanıyacak ve onlardan bir şeyler öğrenerek motivasyonumuzu artırmaya çalışacağız.

Bununla birlikte ‘Genç Köşe’ ile okuyucu gençlerimizin daha başarılı olabilmesi için bir rehber olma amacındayız.

Her geçen gün kendini geliştirmenin etkisiyle gençlerin ve kendini genç hissedenlerin buluşacağı bir portal olan basariligencler.com iyiyi, güzeli, doğruyu, samimi ve faydalı olanı verebilirse kendini mutlu sayacaktır.

Umarız bu yolda sizlere karşı mahcup olmayız.

Başarılı Gençler Editörü

Başarılı genç Türk Girişimcilerin röportajlarını ve hikayelerini okumak, dünyayı ve girişimciliği onların penceresinden görmek çok ama çok güzel.

Teşekkürler Başarılı Gençler Ekibi.

Kendisinin ricası üzerine New York’a dönüşümde Akademi Dergisi Bahar 2009 Girişimcilik Özel Sayısı için bir yazı hazırlamıştım. Bu ay Akademi Dergisi’nde yayınlanan bu yazımı sizlerle de paylaşmak istedim.

Ahmet Kirtok – Akademi Dergisi E-Ticaret Makalesi

İş hayatında 40 yıldan fazla bir süreyi Koç Gurubunda çalışarak geçirmiş başarılı yönetici Can Kıraç’ın Vehbi Koç hakkında yazdığı kitabı “Anılarımla Patronum, Vehbi Koç” adlı kitabı internette tamamen ücretsiz paylaşılıyor.

Ben kitap okumayı çok severim. Yoğunluktan ve bahanelerden dolayı hiçbir zaman istediğim kadar kitap okuyamam. Ama Amazon beni müşteri olarak çok sever Demek ki baya okurum. Özellikle markalar yaratmış, sanayi devi şirketler kurmuş başarılı iş adamlarının hayat hikayeleri, otobiyografileri ve başarı öykülerini okumak benim için ayrı bir zevktir.

Türkiye Cumhuriyeti sanayi ve ekonomi geçmişine damgasını vuran, değerli iş adamı Vehbi Koç’un hayat hikayesini okuma fırsatım olmamıştı. Kısmet bugüneymiş. İlk fırsatta bitiriyorum bu kitabı arkadaşlar ve sizlere de şiddetle tavsiye ediyorum.

Öğrenciyim, kitap almaya param yok, o yüzden okuyamıyorum gibi bir bahaneniz de yok, tamamen ücretsiz bir kitap.

Friendfeed’de bu kitaba linki veren, bir internet ayakkabı mağazası yöneticisi olan Burak Bardakçı‘ya da ayrıca paylaşımı için teşekkürler.

Bazı insanların bir yaşam boyu kolay paranın peşinde koştuğunu düşünüp, nedenini kendimce yorumlamaya çalıştığım sırada bir e-posta aldım. Bu e-posta’yı okurken kolay paraya talebin nedenini çözmüş oldum.

Bu gelen e-posta’da, gönderen arkadaşım İstanbul’da iş arayan ve internet sektöründe bir girişim yapmak isteyen bir genç arkadaşımdı. Kısaca bana internette girişim yapmak istediğini ancak ne iyi bir programcı, ne iyi bir tasarımcı, ne de iyi bir internet pazarlamacısı olmadığını söylüyordu. E-posta’sından çıkarttığım sonuç, friendfeed, facebook gibi sosyal ağlarda takılıyorum, girişim yapıp başarılı olan insanlara özeniyorum, benim de birçok fikrim var, neden ben de yapmayayım idi.

Fikri Olan Herkes Girişimci Değildir

Bir heves, bir istek başarı için yeterli şart mı? Geçen yıl verdiğim girişimcilik konferansında da anlattığım gibi her fikri olan insan girişimci ya da başarılı olacak diye bir kural olsaydı vay halimize.

Başarılı bir girişimci için ilk şart iyi bir fikir ve bu fikri hayata geçirebilecek donanıma sahip olmaktır. Burada donanımdan kasıt, uzmanlık.

Ne İş Yaparsın? – Ne İş Olsa Yaparım

Başarının sırrı uzmanlık derken bu sadece girişimciler için geçerli bir kural değil. İş hayatını ele alalım. Kriz var, hergün işsizler ordusu büyüyor dünyada. Ancak belirli konularda uzmanlaşmış insanları bulmak halen çok zor. İşverenler kendi konusunda uzmanlaşmış, herşeyden anlamaktansa belirli bir konuda işini en iyi yapan insanlar arıyorlar.

İş ararken en tehlikeli cümle olan Ne İş Olsa Yaparım’ı kullandığınız an şansınızı kaybettiniz.

Benim Uzmanlık Alanım Ne?

Kendinize bu soruyu sorun. Eğer anında bir cevap veremiyorsanız ciddi bir sorun var.

Tabi yaşınız 18-25 arası ise panik yapmaya gerek yok, ancak yaşınız 30′lara merdiven dayamış ise ve halen çok iyi olduğunuz bir uzmanlık alanınız yoksa gelecek planlarınızda değişiklik yapmanız gerekiyor.

Uzmanlık İçin Acil Eylem Planı

Her ne kadar Türkiye’de dünyanın önde gelen birçok sitesine ulaşım sansürleniyor da olsa umutsuzluğa kapılmayın. İnternet doğru kullanıldığı zaman uzmanlaşmada en iyi dostunuz, yanlış kullanıldığı zaman en büyük düşmanınız olacaktır. Sadece interneti ve kütüphaneleri kullanarak istediğiniz her alanda uzmanlığa ulaşmada ilk ve en önemli adımı atabilirsiniz. Gelelim uzmanlık için acil eylem planımıza.

1. Uzmanlaşmak istediğiniz alanı seçin

Herşeyden önce planınızı yapın ve yol haritanızı çıkartın. Örneğin internet pazarlama konusunda uzman olmak istiyorum diyorsanız SEO, SEM, Affiliate Pazarlama gibi üç önemli alanı seçebilirsiniz. Ya da ben sadece SEO konusunda uzman olacağım ve dünyada sayılı isimlerden birisi olacağım diyebilirsiniz, bu tercih sizin. Bu kişisel gelişim ve eğitim süreci için ayırabileceğiniz vakte göre planınızı yapın.

Bu süreçte, uzmanlaşmak istediğiniz alanda dünyada önde gelen isimlerle kontağa geçmeye çalışın, onların fikirlerini alın. Bu işi yaparken gerçekten zevk alarak yapabilir miyim sorusunu defalarca kendinize sorun. Unutmayın ki ne iş olursa olsun eğer zevk almadan yaparsanız çok başarılı olma şansınız yoktur.

2. Kısa ve Orta Vadeli Hedefler Belirleyin

Zamanınıza ve bütçenize göre kısa ve orta vadeli hedefler belirleyin ve hedef odaklı çalışın. Örneğin iyi bir bilgisayar programcısı hedefi koydunuz. Yaşınız 20. Bugünden başlayarak 6 ay içinde PHP programlama dilini çok iyi öğrenme hedefi koyun. 12 ay içinde PHP/MySQL’de internette hakkında söz edilmeye başlanmış, otorite konumuna doğru yol alan bir kariyer hedefi seçin.

Kısa vadeli hedefler belirlemenin en büyük avantajı, uzun bir çalışma sürecinde bıkkınlık ve yorgunluktan kurtulmanız olacaktır. Örneğin 6 aylık hedefinizde kendinize bir mükafat belirleyin. 6 ayda istediğim konuma gelirsem uzun zamandır planladığım tatile çıkacağım. Kısa vadeli hedefler ve ödüller kişisel motivasyon için çok önemlidir.

3. Zaman En Değerli Kaynağınız

Zamanı doğru kullanmayı öğrenemezseniz bir konuda uzmanlaşıp, o konunun en iyisi olamazsınız. İnternet çağının hastalığı information overload ya da aşırı bilgi yüklenmesine karşı önlemlerinizi alın.

4. Paylaşın ve Otorite Olun

Uzmanlaşmak için çalıştığınız alan üzerine bir blog yazmaya başlayın, bu sektördeki bütün konferansları yakından takip edin, işin uzmanlarının bloglarına yorumlar yazın, sorular sorun. Size danışanlara elinizden geldiğince yardımcı olun. Ne kadar paylaşırsanız geri dönüşümü o kadar büyük olur. Hatta uzmanlaşmayı düşündüğünüz konuda kitap yazma hedefi koyun. Örneğin 5 yıl sonra bu konuda bir kitabım yayınlanacak diye iddialı hedefler koyun önünüze.

Gerek bloglarla, gerek sosyal medya ile, gerek kitap yazarak gerekse başka yöntemlerle bilginizi elinizden geldiğince çok paylaşın.

5. Artık Uzmansınız

1 yıl, 2 yıl ya da 3 yıl. Belirlediğiniz alanda, çizdiğiniz yol haritasında ilerlediniz ve gerçekten bilgi ile donanmış, pratik yaparak bunu desteklemiş, sektörde ismi sürekli telafuz edilen bir uzmansınız. Bu noktada kariyer yönetimi konusunda kendinizi geliştirin. Basit bir tabirle kendinizi ucuza satmayın. İşinizde çok iyisiniz ancak bu noktaya gelmek için yaptığınız özverili çalışmalarınızı ve zamanınızı hiçbir zaman unutmayın. Buna göre bir fiyatlandırma politikasına gidin.

6. Kendinizi Sürekli Güncelleyin

Uzmansınız, aranılan kişisiniz. Ancak sakın rehavete kapılmayın. Konunuz ne olursa olsun hergün yenilikleri takip edip, kendinizi güncellemeyi hedef edinin. Koltuklarını gençlere bırakmak zorunda kalan birçok üst düzey yöneticinin hatası kendilerini yeterince güncelliyememek olmuştur.

Sektörünüzdeki yenilikleri ilk siz duyun hatta duyurun.

Belki de dünyayı kasıp kavuran bu kriz sizin için bir fırsat. Yeni birçok proje bir süreliğine rafa kalktı, ya da çalıştığınız ortamda çok yoğun değilsiniz ve her zaman aklınızda olan bir konuda uzmanlaşma projesi için en doğru zaman bugün.

Hedeflerinizi ertelemeyin, zevk aldığınız, başaracağınıza inandığınız konuyu seçin ve hemen bugün o konuda UZMANLAŞMAK ve dünyada EN İYİ olmak için planınızı yapmaya başlayın.

Bir yandan ekonomik kriz ve günlük yaşam koşuşturması ile uğraşan, bir yandan eğitim, gelecek gibi dertlerle koşuşturan ve gün geçtikçe daha karamsar, daha umutsuz bir Türk toplumu. Bu benim gözlemim, kimse yanlış anlamasın, elimden pozitif olun demek dışında birşey gelmiyor ki.

Birçok duyarlı insan bu gidişata, toplumumuzun üstüne bir kara bulut gibi çöken bu karamsarlığa, duyarsızlığa kızarken, sevgili Tunç Kılınç belki de Don Kişot’luk yaptı ve mükemmel bir hareket başlattı. Pay It Forward filmindeki fikre benzer, sadece filmlerde olabileceğini düşündüğümüz bir hareket başlattı, adını da Faili Meçhul Kıyak Hareketi koydu. Umudumu kaybetmek üzereyken, bizlere ve yeni nesle bir umut verdin, çok yaşa Tunç.

Faili Meçhul Kıyak Hareketi Nedir?

Tunç’un kendi sözleri ile Faili Meçhul Kıyak Hareketi:

“Faili Meçhul Kıyak”

Ufak şeylerle insanları mutlu ederek mutlu olmak… Hem de anonim biri olarak!

Tanımadığımız birilerine ufak bir iyilik yapıyoruz ve o kişi bunu kimin yaptığını bilmiyor. Çıkar düşünmeksizin kıyak yapmak ve o kişinin mutlu olmasını sağlamaktan söz ediyorum.

Yapmanız gereken bir iyilik yapıp, tek iz olarak da Faili Meşhur Kıyak Hareketi kartlarından birini bırakmak. Amaç iyiliği yapanın başka iz bırakmaması. Tunç’un konu ile ilgili yazısını mutlaka okuyun.

Son yıllarda gerek siyasi anlamda gerekse sosyal anlamda sürekli taraf olmaya alıştırılmış ve kin nefretin günden güne arttığı, insanların birbirine güveninin kalmadığı bir toplumda ne kadar naiv ve basit gibi gözüken ancak kelimenin tam anlamı ile umut tohumları eken bir hareket.

Sevgili Tunç Kılınç, fikrine, aklına, yüreğine sağlık diyorum ve seni gerçekten içten tebrik ediyorum, bana bir umut varmış dedirttiğin için. Faili Meçhul Kıyak Hareketi’ne katılan ve bu hareketi duyuran bütün arkadaşlara da teker teker teşekkür ediyorum, sağolun varolun arkadaşlar.

Faili Meçhul Kıyak hareketi henüz çok yeni olmasına rağmen hakettiği ilgiyi medyadan da çok hızlı bir şekilde görmeye başladı.

Daha fazla söze gerek yok arkadaşlar. Siz de Faili Meçhul Kıyak Hareketine katılın ve hemen bugün faili meçhul bir kıyak yapın.

Hafta içi çok yoğun tempomdan dolayı yazmak isteyip de yazamadığım E-Posta ile Pazarlama Rehberime yazılar hazırlıyordum ki Facebook’ta bir özel mesaj gördüm.

Bu özel mesaj şu şekilde başlıyordu:

Merhaba Ahmet Bey

Takip ettiğim dönemden beri sizden çok önemli şeyler öğrendim…..

Sağolun, birçoğunuzdan teşekkür mesajları alıyorum yazdığım yazılar için ve bu mesajlar beni daha çok içerik üretmeye teşvik ediyor. Bu tarz bir teşekkür mesajıdır önyargısı ile okumaya devam edecekken bir anda okuduklarıma inanamadım.

Tam da E-Posta ile Pazarlamaya Giriş yazısını yazıyordum ve genç, girişimci bir okuyucum bana eskiden yazdığım İzinli Email Listesi Oluşturarak Para Kazanmak yazımdan esinlenerek 2 Haftada nasıl 1900 TL kazandığını anlatıyordu.

2 Haftada Nasıl 1900 TL Kazandım Mesajı:

Merhaba Ahmet Bey

Takip ettiğim dönemden beri sizden çok önemli şeyler öğrendim ve sonunda bunu paraya dönüştürmeyi de başardım.Şimdi e-mail pazarlama yazınızı görünce ne kadar heycanlandığımı anlatamam.

Nasıl bir uygulama yaptığını ayrıntısıyla anlatan bu bölümü başarılı arkadaşımın isteği üzerine kaldırıyorum. Sonuç 2 haftalık bir sürede 1900ytl kazandım!!!

E-maille pazarlama üzerine daha önce yazdığınız tüm yazılar için tek tek teşekkür ederim.

Niş ve girilmemiş bir pazar da bulduğumuda düşünüyorum.  Burada da ayrıntıya giren bölümü kaldırıyorum.

Bu teşekkürüm şimdilik aramızda kalırsa sevinirim.

Kolay gelsin İyi Çalışmalar

Ad Soyad (İsmini de kendi isteği üzerine yayınlamıyorum)

Bu genç arkadaşımız İstanbul’da bir üniversite öğrencisi ve yazdıklarına bakılırsa çok basit bir fikri alıp pazarlamanın vazgeçilmez kuralı olan yaratıcılık ile birleştirmiş. Kendisi çevresinde çok küçük ama tam hedefe uygun izinli bir email listesi oluşturmuş. Hazırladığı tek sayfalık websitesine bu email listesini yönlendirmiş ve 2 hafta içinde tam 1900 TL para kazanmış.

Kendisini tekrar tebrik ediyorum ve ricası üzerine ismini ve mesajının ayrıntılarını yayınlamıyorum.

KIRTOK.com Hedefine Ulaşıyor mu?

Birçok kez belirttim, tekrar belirtiyorum, Kirtok.com’da Türkçe yazmaya başlarken tek amacım bu idi. Zeki, çalışkan ve girişimci Türk gençlerine elimden geldiğince yardımcı olmak, bildiklerimi paylaşmak idi.

Daima balık tutmayı öğretmenin balık ısmarlamaktan daha etkili bir metod olduğuna inandım.

Bu sevgili genç girişimci arkadaşımın yazdığı mesaj benim için en büyük mükafattır. Bana göre Kırtok.com hedefine ulaşmaktadır. Bir girişimci okuyucum yazdıklarımdan birşeyler öğrenirse, çok ufak bile olsa esinlenirse, en azından motive olup harekete geçerse ve başarıya ulaşırsa bana verebilecek en büyük hediyeyi vermiş olur.

Peki sizler de 2009′da başarı hikayeleri yaratıp benimle paylaşmak için vargücünüzle çalışıyor musunuz?

Hiç Pisuara İşediniz mi?

Sanırım bu soruya hayır cevabı veren çıkmayacak aranızdan.  Peki genelde restoranlarda, otogarlarda, barlarda, kafelerde, halka açık tuvaletlerde kullanılan pisuarın insanoğlunun düşünce tarzını çözmede en önemli araçlardan birisi olduğunu biliyor muydunuz?

Pisuar Kuralı

Aşağıdaki fotoğrafa bakın ve dürüstçe kendinize A dolu ise ne yaparım, B dolu ise ne yaparım, ve son olarak C dolu ise ne yaparım diye sorun.  İnsanların neredeyse hepsi şemada açıkladığımı yapıyorlar.  Yani tuvalete girdiklerinde bir kişi işiyorsa ve yanı boşsa, yanındaki boş pisuar yerine bir sonrakini kullanıyorlar.  Daha ayrıntılı açıklamama gerek yok herhalde?

İsteyen istediği yere işesin kardeşim, bana ne? Aynen katılıyorum. Olayı pisuar boyutunda düşünmeyip bir kez daha düşünmeyi denemek ister misiniz? Kapıya daha yakın bir pisuar varken bir insan daha uzaktaki pisuarı tercih edebiliyor ve bunu farkında olmadan yapıyor, acaba neden?

Başkalarının Davranışları Bizleri Farkında Olduğumuzdan Çok Daha Fazla Etkiliyor

Sosyal psikiyatris ve Arizona State Üniversitesi’nde Pazarlama hocası Dr. Robert Dialdini bir örnekle pisuar kuralını şu şekilde açıklıyor:

ABD’de Vergi Dairesi hızla artan vergi kaçaklığına bir çözüm bulabilmek için bir yasa çıkartılmasını sağlıyor ve halka bir basın açıklaması yapıyor. Basın açıklamasında “Çok fazla vatandaşımız vergi beyanlarında dürüst davranmıyor, bu nedenle yeni yasa ile vergi cezalarını ve ceza faizlerini arttırıyoruz” diyorlar.

Şimdi sıkı durun. Bu yeni yasa ve açıklamadan hemen sonraki vergi döneminde vergi kaçakçılığı kat kat artıyor. Sonuçta devlet dürüst bir şekilde vergisini ödeyenlere çok açıkça bakın çoğunluk vergi kaçırıyor diyor. Dürüst insanlar ise eğer çoğunluk vergi kaçırıyorsa benim de kaçırmamda bir sakınca yok diyerek, aslında hiç akıllarında olmayan bir işi yapıyorlar.

Bunu Türkiye’ye de uyarlarsanız en azından her seçim dönemi bir vergi affı çıkıyor ve dürüst şirket sahipleri bile rakiplerinin sürekli vergi ödemekten kurtulduklarını görünce sonunda dayanamayıp vergi kaçırıyorlar.

Girişimciler İş Hayatında Pisuar Kuralından Nasıl Bir Ders Çıkartabilirler?

Kendimden çok basit bir örnek vereyim. Türkçe blog yazmaya karar verdiğimde, Türkiye’de internet sektöründe tanınan birkaç arkadaşıma fikir danıştım. Sizce nasıl bir tarz izlemeliyim dedim, tek korkum sivri ve farklı dilimden dolayı yanlış anlaşılmaları önlemekti. Yoksa yıllardır Amerika’da birçok farklı blogda yazmıştım ve bu işi en ince ayrıntısına kadar biliyordum.

Peki sizce arkadaşlarımın tavsiyesi ne oldu? Bana kesinlikle cool takılmam gerektiğini, okuyucularımla çok muhattap olmayıp, özellikle sosyal ağlarda çok görünmemem gerektiğini, çok paylaşım yapmamam gerektiğini, karşılığında teşekkür yerine eleştiri alacağımı, yani açıkçası ulaşılamaz imajını vermem gerektiğini tavsiye ettiler. Kimse bu yöntemin doğru ya da yanlış olduğunu sorgulamıyordu bile. Çünkü başkaları böyle yapıyordu. Bana tavsiye edilen yöntemle ben blog yazamazdım. Çünkü benim tarzıma çok tersti. Onca blog sahibi olmuş, birçok blogda da yazarlık yapmış biri olarak zevk almadan, kendi tarzımı ortaya koymadan yazarsam baştan yenik düşeceğimi biliyordum. Ve ben pisuar kuralını uygulamaktansa, başkalarının davranışlarının benim tarzımı etkilemesine izin vermektense kendi yolumu seçtim.

Bu örneği onlarca, yüzlerce, binlerce kez çoğaltabilirim. Türkiye’ye uyarlanabilecek bir iki kısa örnek daha geçelim hemen:

Devlet dairelerinde sistem neden çok yavaş işler? Çok şevkle ve azimle işe başlayan bir memur zamanla başkalarının davranışlarından etkilenmeye başlar. Devlet dairelerinde sistem herkesin birbirinin sırtını kaşıması üzerine kurulu olduğu için denetleme mekanizması sıfıra yakındır. Aradan yıllar geçtikçe bu genç ve heyecanlı memur farkında olarak ya da olmayarak işleri daha yavaş ve isteksiz yapar. Çünkü çevresindekilerin davranışları artık norm olmuştur.

Başka bir örnek daha. Normal hayatta bir karıncayı dahi incitemeyecek bir futbol taraftarı genç, bir derbi maçı çıkışı çevresindekilerin davranışlarına uyarak farkında olmadan bir kavgaya girip, hatta rakip takımdan birisini bıçaklayabilir. Bunlar birçok adli kayıtta resmi şekilde bulunan vakalarda vardır. Türkçe’de biz buna arkadaş kurbanı diyoruz, ancak esas neden pisuar kuralıdır.

Pisuar Kuralından Çıkarılacak Ders

Farkında olarak ya da olmayarak çalışma ortamınızdan, arkadaş ortamınızdan, aile/akraba ortamınızdan ve bu insanların davranışlarından etkileniyorsunuz. Bu da belli bir süre sonra gerek iş gerekse özel hayatınızda yaratıcılığınızı, farklılığınızı, yenilikçiliğinizi köreltiyor.

Çevrenizdekilerin davranışları ve tarzına ters gelse de kendi fikirlerinizi aksiyona geçirmekten çekinmeyin. Tepki alma riski üstüne hesaplar yapmayın. Unutmayın ki büyük girişimciler ve büyük liderler bulundukları ortam ve çağın davranış tarzına zıt işler yaparak büyük olmuşlardır.

Kıssadan Hisse: A pisuarında birisi işerken B pisuarında işemekten çekinmeyin

Yazıyı okumaya devam etmeden önce 2008 hayallerini ve hedeflerini yaz istersen tek tek ve bak bakalım ne kadarını gerçekleştirdin?

Eğer 2008′de internette hedeflerini gerçekleştirdiysen bu yazının devamını okumana gerek yok, senin için yazmadım. Ama listende çok eksikler varsa, ve şu anda aklında onlarca bahane oluşmaya başladıysa tamamdır, bu yazı senin için.

BAHANE BAHANE BAHANE

İnsanoğlu bahane üretmek için sanki gelmiş bu hayata. Daha ilkokulda başlamadık mı hepimiz bahane üretmeye?

• İlkokulda, Öğretmenim elektrikler kesildi ödevimi yapamadım
• Ortaokul geldi, hocam yeterince çalışamadım, aslında çok sevdiğim ve başarılı olacağıma inandığım bir ders bu. Bir şans daha verin.
• Lise geldi, aşkım gerçekten seni seviyorum ama ÖSS var, ÖYS var, şu var bu var. Olmaz diyorum, bu iş yürümez.
• Üniversitede, Oxford vardı da biz mi okumadık? Hoca psikopat yoksa ben süperim.
• Masterda, Hayalim çok iyi bir araştırmacı olmaktı ama Türkiye şartlarında bütçe yok araştırmaya, o yok, bu yok, yayın yok, vs
• İş hayatında, Rakip firmanın en büyük avantajı bizden önce pazarda olmaları. Türk insanı için bizim yaptığımız iş henüz çok erken, zamanla anlayacaklar (evet böyle bir bahane duydum). Kurumsal hayat bir oyun, kuralına göre oynayıp suya sabuna dokunmuyorum, vs vs vs.

DUR ve DÜŞÜN

Şimdi sakin ol, bir nefes al, dur ve düşün. Onca bahane geldi aklına doğru mu? 2008′de şunu yapıcaktım bu oldu, onu yapıcaktım şu oldu. Şimdi bahaneleri bir kenara bırak ve tekrar düşün.

Neden Hedeflerini Gerçekleştiremedin? Neden Gerçekten Başarılı Olamadın?

Kimseye hesap verme derdin yok, kendinle başbaşasın, kendine yalan söyleme lütfen ve sorgula kendini. Nedenlerini anla ve kabul et önce. Başarısızlığının nedenlerini iyi kavrayamadıysan bunlardan ders alıp başarılı olamazsın. O yüzden otur ve uzun uzun düşün.

Benim işim internet ve internette başarılı olma hayali kurup da olamayan onlarca insan görüyorum hergün. Eğer senin de hedefin internette başarılı olmak ise işte sana neden başarılı olamadığına dair ipuçları.

İnternette Başarılı Olamamanın 5 Nedeni

1. Herşeyi Biliyorsun: İşte bu çok tehlikeli. Kendine güveni olup kendini iyi pazarlayabilmek ile kendini kandırmak çok farklı şeyler. Birkaç ortamda benim için internet marketing guru, aynı şekilde konferanslarda internet marketing expert gibi laflar ettiler. Özellikle durdurup ne guru ne de expert’üm ben dedim. Hergün onca yeni şey öğreniyorum, ve herşeyi biliyorum hastalığına yakalanmadım henüz. Her fikre açığım, sonuna kadar öğrenme hevesi ile doluyum.

   2009′da temiz bir sayfa açıyorsun bunu unutma. İstersen başkalarını kandırmaya devam et, ancak otur ve kendini geliştirmek için planını yap. İnternet denen bilgi bankası elinin altında. Gerçekten istedikten sonra her türlü programlama dilini, tasarımı, internet pazarlama tekniğini ya da internet ile ilgili başka bir uzmanlık alanını öğrenebilirsin. Ne pahalı kurslara gitmene gerek var ne de kitap satın almana. Herşey internette. Bak bahane fırsatın yok artık.

2. Uygulamıyorsun: (Just do it !) İnternette uygulamadan, “deneme yanılma” yapmadan başarılı olamazsın. İnternette ilk paramı kazanmadan ne kadar çok yöntem denedim ve başarısız oldum haberin var mı? “Bu bana göre birşey değil” demedim hiçbir zaman. Yılmadan, usanmadan sabahlara kadar bilgisayar başında test ettim, denedim, uyguladım. İnternette forumlarda takılan birçok kişinin sorunu okuyup okuyup hiçbirşeyi uygulamamaları.
3. “Mehmet Ali Bey Lütfen Yardımcı Olun” Sendromu Yaşıyorsun:Literatürde var mı böyle bir sendrom? Belki yok, ama ben bunu genç nesilde her geçen gün daha çok gözlemlemeye başladım. Mehmet Ali Erbil başlatmadı bunu emin olun. Atalarımız dememiş mi “Armut piş, ağzıma düş”. Yok böyle birşey buna emin olun. Karma var, yardımlaşma var, destek var, şans var ama her adımda “Mehmet Ali Bey Yardımcı Olun Lütfen” diyecek bir Mehmet Ali Bey yok gerçek hayatta. Bana ya da başka birine email atıp “İnternette para kazanmak istiyorum yardımcı olun” demekle bu iş olmuyor. Proje ile gel, soru ile gel sonuna kadar, ama “ya şu balığı sen pişirmişsin, ben de şimdi üşendim balık tutmaya, temizlemeye, pişirmeye, gel senin balığını bana ver, karnım aç” dersen bırak interneti hayatın hiçbir dalında başarılı olamazsın.
4. Eski Kafalısın: İnternette para kazanmak başka sektörlere benzemez. Çok başarılı bir eğitim hayatından sonra mühendis olarak Türkiye’nin önde gelen fabrikalarından birinde işe girebilirsin. Kendini çok da yenilemeden, emek ve hizmet vererek o fabrikada adım adım yükselebilirsin. Kusura bakma ama internette her gün kendini yenilemez ve sektöründeki gelişmeleri takip etmezsen çok başarılı olamazsın. Yani bizler için yatarak para kazanıyor tabiri aslında tam tersidir. Hali hazırda çok iyi para kazanan bir websitesi bile yenilikleri takip edip, öğrenip uygulanmadıkça ömrünü tüketebilir. Amerika’lıların mindset dediği benim kafa yapısı olarak tercüme ettiğim konu tahmin ettiğinden daha önemlidir. Yenilikleri çok yakından takip edip, adapte olmayı bilmek internette başarının en büyük kuralıdır.
5. Farklı Düşünemiyorsun: Ortalama bir rakamla internetten para kazanmak isteyen her yüz kişiden 90′ı başarısız olur. Geri kalan 10 kişiden 9′u normal ve rahat bir hayat sürecek kadar para ve başarı kazanabilir. Ancak işte o 1 kişi, o gerçekten büyük başarıyı yakalayan kişi farklı düşünebilendir. Yaratıcılık ve farklı düşünebilme senin diğerlerinden farkını ortaya koyacak en önemli faktörlerdir.

İnternette bugüne kadar başarılı olamamanın en önemli 5 nedenini sıraladım. Şimdi kendi nedenlerini de bu listeye ekleyip, 2009′da hayatında temiz bir sayfa açarak başarıdan başarıya koşmak senin elinde.

Ya da bu yazıyı oku, gaza gel ve unut gitsin. Nasılsa seneye de 2009′da başarılı olamamanın nedenleri adlı bir yazı yazarım.

Türkiye’de internet sektöründe genç ve heyecanlı arkadaşlarımın genel olarak yaptıkları yanlışlardan bahsettim, ve bana göre internette başarılı olabilmek ve iyi para kazanilmek için doğru yöntemleri de hazırlamadan yapamadım. İşte benim başarı formülüm:

İnternette Para Kazanmak İçin 10 Altın Kural

1. Çok iyi İngilizce Öğrenin: İngilizce çalışın. İngilizceyi çok iyi bilmeden internet sektöründe çok başarılı olma şansınız yok. Çünkü yenilikleri takip etme şansınız yok. İnternette ortak dil İngilizce, bunu unutmayın.
2. Hedef Belirleyin: Bir zaman ve hedef belirleyin. Bu süreçte bütün sektörleri inceleyin, ve sonunda bir sektörde karar kılın. Herşeyi aynı anda öğrenmeye, hem social marketing konusunda dünyada bir numara olmaya, hem SEM konusunda bir numara olmaya çalışmayın. Basamaklar tek tek çıkılırsa en sağlıklı şekilde hedefe ulaşırsınız.
3. Çok Çalışın: Rahmetli Sakıp Sabancı her zaman beni girişimciliği ile heyecanlandıran bir insandı. Onun bir sözü hiçbir zaman aklımdan çıkmaz. O heyecanlı ses tonu ve sevecen şivesi ile her fırsatta “Çalışmak, çalışmak, çalışmak” derdi. İşin ana formülü budur arkadaşlar, daha ötesi yok. Ancak internet çağının hastalığı olan aşırı bilgi yüklenmesi konusuna çok önem vermeniz ve verimli olmanız gerekiyor.
4. Dinlemesini Bilin: Dinleyin, başka fikirlere önem verin. Bu çok ciddi bir sorun. Dinlemeyi bilmiyoruz, hep biz doğruyuz, hep bizim fikirlerimiz mükemmel. İş hayatımın başında iken bu hatayı çok yaptım. Şu anda emin olun hertürlü projemde işin uzmanından, sıradan bir kullanıcıya kadar başkalarının fikirlerini dinliyorum, ve farklı fikirlere çok önem veriyorum.
5. İçi Fos Karpuz Olmayın: Eskiden Adana’da karpuz alırken büyükler tabiri caizse önce karpuzu tartarlardı. Dıştan kocaman, yemyeşil, tam olmuş dediğiniz karpuzun içi kabak çıkabilirdi. İnsanın sektörüne göre kişisel markalaşması, imajı, giyimi, kuşamı, konuşması, her adımı önemlidir. Ancak sektörünüzde başarılı değilseniz, yaptığınız işler gurur duyacağınız işler değilse imajınız hiçbir işe yaramaz. Hedef belirleyin ve bir konuda uzmanlaşın dememin sebebi de budur.
6. Test Edin, Pratik Yapın: Fikirler, fikirler, fikirler. Herkesin, hepimizin fikri var. Her fikri olan büyük girişimci sayılıyor. Bu konuyu geçen sene verdiğim girişimcilik konferansında uzun uzun anlattım. Eğer fikrinizi uygulamaya geçirmemişseniz siz bir girişimci değilsiniz. Denemekten ve hata yapmaktan korkmayın. Her başarılı internet girişimi süper iş planları, çok ciddi yatırımı olan ve uzun çalışmalar sonucu yapılan girişimler değildir. Aksine çoğu başarılı internet girişimi bir anda, birkaç günde belki bir gecede yapılan websiteleri ile doğmuştur. Test etmekten korkmayın.
7. Çevre Yapın: Bu aslında sadece internet için değil bütün sektörler için geçerli bir kural. Ne kadar doğru insanlarla donatılmış bir networkünüz varsa o kadar büyüme şansınız vardır. Social sitelerin artması ile birlikte genç Türk popülasyonunu FriendFeed, Twitter gibi sosyal sitelerde internet sektörünün Amerika’da önde gelen isimleri ile konuşurken, tartışırken, fikir alışverişi yaparken görmek normal oldu. Bu fırsatı iyi değerlendirin. Ancak gözlemlerinden birçok arkadaşımızın yaptığı bir hatayı paylaşmak istiyorum. Unutmayın ki internetten gerek email, gerek IM, gerekse sosyal sitelerle iletişim kurduğunuz kişiler (bizler, onlar, vs) yoğun kişiler, hergün sizler gibi yüzlerce kişiden talepler geliyor. Burada çok zeki davranın, kesinlikle karşınızdakini rahatsız etmeyin. Sizi arkadaş listesine ekledi diye önemli kişileri dakika başı rahatsız ederseniz krediniz anında tükenir. Sosyal networklerin verdiği avantajı annoying olarak anında dezavantaja çevirirsiniz, benden söylemesi.
8. Küçük Düşünün: Evet, küçük düşünün. Başımıza ne geldiyse büyük düşünmekten geldi. Her proje, her fikir, her site için global hedefler, dünya markası olma vs gibi hayaller peşine düşmeyin. Gerektiği zaman küçük hedefler koyarak daha başarılı olabileceğinizi unutmayın. Cebinizde beş kuruş para, hiçbir tecrübe, çevre, ya da bir iş planı yokken Türkiye’nin en büyük eticaret sitesini kurma fikri ile benim gibi yatırımcıların kapısını çalmayın, kredinizi tüketirsiniz.
9. KARMA’ya İnanın: Özellikle Web2.0 gibi paylaşım çağında mümkün olduğunca verici ve yardımcı olun. Emin olun faydasını göreceksiniz. Bundan birkaç ay önce üyesi olduğum bir mastermind gurubunda işimin önemli bir bölümü olan aslında çok gizli bir yazılımı diğer 4 üye ile paylaşmıştım, hem de hiçbir karşılık beklemeden. Herbiri internet pazarlama sektöründe önde gelen isimler olan bu mastermind gurubu üyelerinden birisi bu yazılım sayesinde işlerinin 10 katı daha çok kar yaptığını, yıllardır aradığı şeyin bu olduğunu ifade eden bir teşekkür emailı attı birkaç hafta önce. Dile benden ne dilersen diyordu. Ben de başarılarının devamını diledim. Aynı gün içinde internet pazarlamada gelecek olacak ve beni büyüleyen, ona şu anda hergün onbinlerce dolar kazandıran bir fikri bana email attı, hem de hiçbir karşılık beklemeden. Bu kişi Amerika’da arrogant olarak tabir ettiğimiz, hem de işinde çok başarılı, tanınan birisi. KARMA kendini birkez daha gösterdi. Hep ben, hep ben demeyin.
10. Büyük Düşünün: Çok çalışıp, seçtiğiniz dallarda uzmanlaştıktan sonra yapacağınız tecrübeler ile birlikte vizyonunuz genişlemiş olacak. Artık içi fos karpuz değilsiniz, büyük düşünmenin zamanı geldi. Büyük düşünüp, donanımlı olmanın verdiği güvenle hareket edin ve büyük projelere imza atın.